Ukrywanie błędów lekarskich nie jest zjawiskiem tylko polskim. Wiele państw podjęło działania i częściowo ten problem udaje się rozwiązać. Na świecie panują trzy tendencje:

1 skuteczny system postępowań sądowych eliminujący błędy (USA)
2 powszechne ubezpieczenia od złych skutków leczenia (państwa skandynawskie)
3 utrzymywanie status quo (Polska)

Poniżej przedstawiamy dane o liczbie pochodzące z trzech państw reprezentujących wymienione grupy. Dane dotyczą postępowań w sprawach o błędy lekarskie i wypłacanych odszkodowaniach z ubezpieczeń (w przypadku Szwecji). Dane te są tylko częściowo kompatybilne, jednakże inne informacje liczbowe nie są dostępne.
Powołane przez WHO światowe Przymierze dla Bezpieczeństwa Pacjentów informuje iż”: „"...Niekorzystne wydarzenia w opiece zdrowotnej są przyczyną wielokrotnie choroby, szkody czy nawet śmierci. Badania wielu państw określają skalę tych zdarzeń na 3,5% do 16% wśród hospitalizowanych pacjentów. średnio jeden z dziesięciu pacjentów przyjętych do szpitala cierpi z powodu możliwych do uniknięcia szkód, które mogą powodować poważne kalectwo lub śmierć...."
Więcej na stronach WHO
(http://www.who.int/mediacentre/news/releases/2004/pr74/en/ )

USA
Opublikowana w 1991 r analiza Harvard Medical Practice Study wskazuje iż w roku 1984 w USA (ok. 290 mln mieszkańców) zmarło ok. 80 000 osób na skutek błędnego leczenia. Więcej na stronach Manhatan Institute for Policy Research:
(http://www.manhattan-institute.org/html/cjm_27.htm).

Jest to więcej zgonów niż w wyniku wypadków drogowych (42 000), morderstw (27 000) czy zgonów wynikłych z AIDS (23 000 ) Dane pochodzą ze strony internetowej Medical School Resources Cornell University
(http://upalumni.org/medschool/appendices/appendix-73b.html#fnB886)

Ta sytuacja spowodowała aktywne działania wymiaru sprawiedliwości USA zwiększające bezpieczeństwo pacjentów.

W 1992 roku do Sądów w USA wpłynęło ponad 22 000 pozwów o błędy lekarskie.

W 2001 roku ilość tych pozwów zmalała do 11 000. Obecnie 55% tych spraw jest wygrywanych przez poszkodowanych.
Dane te pochodzą ze stron internetowych Biura Statystycznego Departamentu Sprawiedliwości USA:
http://www.ojp.usdoj.gov/bjs/abstract/mmtvlc01.htm
http://www.ojp.usdoj.gov/bjs/pub/press/ctc_mmt01.htm
Nawet w USA na początku lat 90 tych tylko ok. 25% rodzin osób poszkodowanych występowało na drogę sądową. Przyczyn można się domyślać:
1. uzyskano ugodę na drodze pozasądowej
2. poszkodowany nie żyje, rodzina nie jest zainteresowana postępowaniem prawnym
3. błąd został skutecznie zatuszowany
4. koszty postępowań sądowych

Znamienny jest fakt zmniejszenia się o połowę ilości pozwów w ciągu ubiegłych 10 lat


Szwecja
Powszechny system ubezpieczeń dla poszkodowanych pacjentów wprowadzono w 1997 roku (tłumaczenie opisu skandynawskiego systemu na polski, na podstawie wydawnictwa otrzymanego z ambasady Królestwa Szwecji http://www.sppnn.org.pl/szw/opis.doc) System ten zapewnia szanse na leczenie i pomoc materialną poszkodowanym. Obecnie w tym 9 mln państwie ok. 4,5 tys. osób każdego roku otrzymuje odszkodowania .


Polska
Przenosząc dane z innych państw na populację 40 mln. przyjmuje się iż w Polsce popełnianych jest ok. 20 – 30 tys. błędów lekarskich każdego roku (np. Zmowa milczenia wokół lekarskich błędów i zaniedbań: Epidemia złej praktyki? Służba Zdrowia 20-29 czerwca 2002
http://www.sluzbazdrowia.com.pl/html/more3145.php)

Badania przeprowadzone przez CBOS w roku 2000 i 2001 wskazują iż 31% respondentów spotkało się bezpośrednio z błędem lekarskim
np. http://www.cbos.org.pl/SPISKOM.POL/2000/KOM168/KOM168.HTM








Informacje o postępowaniach prawnych o błąd lekarski w Polsce:

1 Postępowania karne
brak danych – z tego co wiemy Ministerstwo Sprawiedliwości nie prowadzi ani nie prowadziło takiej statystyki;

2 Postępowania cywilne
brak aktualnych danych - z tego co wiemy Ministerstwo Sprawiedliwości obecnie nie prowadzi takiej statystyki

Dane cytowane poniżej obejmują okres do 1999 roku i były zebrane przez Ministerstwo Sprawiedliwości gdy szefem resortu był Lech Kaczyński

Orzeczenia za szkody wyrządzone przez funkcjonariuszy resortu zdrowia w sądach okręgowych i okręgach sądów okręgowych rok 1991 i 1999
rok Wpłynęło
spraw pozew uznano
za zasadny ugoda pozew oddalono
1991 260 80 25 42
1999 968 509 32 207

Zwraca uwagę: znaczny procent wygrywanych spraw i b. mała ilość wnoszonych pozwów. Wynika to prawdopodobnie z kosztów postępowania jak i z tego iż pozwy wnoszone są tylko w najbardziej oczywistych sprawach.

3 Postępowania w Izbie Lekarskiej
W ostatnich latach (rok 2002 i 2003) do rzeczników odpowiedzialności zawodowej IL trafia 2 – 3 tys. skarg rocznie. Ok. 12% tych skarg (320 –350) powoduje wniesienie przez rzecznika wniosku o ukaranie do sądu lekarskiego. Reszta postępowań jest umarzana. Sądy I instancji w ok. 70% spraw wydają wyroki niekorzystne dla lekarzy. Uprawomocnia się ok. 70% z tych wyroków. Reszta jest zaskarżana do II instancji. Naczelny Sąd Lekarski wydaje każdego roku ok. 30 wyroków niekorzystnych dla lekarzy.

Rok 1998 2002 2003
Skargi wniesione do rzeczników 1658 2751 2146
Wnioski o ukaranie ( I inst. ) 186 318 341
Ukarani lekarze ( I inst. ) 83 214 211
Uprawomocnione kary z I inst. 0 151 126
Orzeczone kary w II inst. 19 33 29
Razem prawomocnie ukarani lekarze w I i II inst. 19 184 155
Procent skarg zak. wyrokiem korzystnym dla pacjenta 1,1% 6,6% 7,2%
Dane pochodzą z publikowanych w internecie sprawozdań Naczelnego Sądu Lekarskiego http://www.nil.org.pl/xml/nil/wladze/str_sad/statystyki
Poprawę ilości orzeczeń korzystnych dla pacjentów między rokiem 1998 a 2002 i 2003 można określić jako zmianę z sytuacji ze skandalicznej na fatalną.
Zwraca uwagę b mały odsetek spraw wygranych przez poszkodowanych w stosunku do ilości skarg. Większość ( 88% ) spraw umarzana jest przez rzeczników odpowiedzialności zawodowej.

Z przedstawionych danych wynika iż w odróżnieniu od innych państw w Polsce nie są podejmowane działania prawne dla zapewnienia bezpieczeństwa pacjentom przy leczeniu i dla przeciwdziałania skutkom błędów lekarskich.
W efekcie mamy w Polsce o 30% osób więcej (w.g. Raportu Banku światowego i informacji ZUS) z orzeczoną niepełnosprawnością (153 osoby na 1000 obywateli) niż w państwach o podobnej historii (ok. 100 osób na 1000 obywateli). Koszty wypłacanych zasiłków i rent łatwo można sobie wyobrazić. Nie są przekonywujące próby tłumaczenia iż nadmiar osób niepełnosprawnych wynika wyłącznie z ukrytego bezrobocia. Oznaczałoby to bowiem iż mamy o 1, 5 mln. większe bezrobocie niż podają statystyki i aż taką ilość osób naciągających pomoc społeczną..

Podejmowane są w Polsce natomiast działania dla zniechęcenia do walki o zmianę prawa medycznego i pomoc dla poszkodowanych pacjentów np:
http://www.sppnn.org.pl/index1a.html#1
http://www.sppnn.org.pl/info/5tys.htm
czy kilka innych spraw o których chętnie poinformuję osobiście, które nie zostały opisane na stronie internetowej

przewodniczący Stowarzyszenia

Tekst w całości zapożyczony - Ÿródło:
http://www.sppnn.org.pl/arch2/dz_ch2005/st.doc